Od 27 września 2026 r. zmienią się zasady informowania konsumentów o ich prawach. Przedsiębiorcy mają czas do września 2026 r. na przygotowanie się do nowych obowiązków
W cieniu dyskusji dotyczących sztucznej inteligencji, cyberbezpieczeństwa, nowych obowiązków związanych z ESG czy bezpieczeństwa produktów, wielu przedsiębiorców mogło przeoczyć zmianę, która już wkrótce będzie miała istotne znaczenie dla sprzedaży konsumenckiej na rynku europejskim.
Od 27 września 2026 r. przedsiębiorcy oferujący towary konsumentom na terenie Unii Europejskiej będą zobowiązani do stosowania nowych, ujednoliconych oznaczeń dotyczących ustawowej ochrony konsumenta oraz – w określonych przypadkach – gwarancji trwałości udzielanej przez producenta. Obowiązek ten obejmie nie tylko sklepy internetowe, ale również sprzedaż stacjonarną, sieci handlowe, producentów, importerów, dystrybutorów oraz podmioty prowadzące sprzedaż za pośrednictwem platform marketplace.
Zmiany wynikają z Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2025/1960 ustanawiającego zharmonizowaną informację dotyczącą ustawowej gwarancji zgodności towarów z umową oraz zharmonizowane oznakowanie gwarancji trwałości. Akt ten stanowi kolejny element wdrażania unijnej strategii wzmacniania pozycji konsumentów oraz promowania bardziej zrównoważonych modeli produkcji i konsumpcji.
Choć nowe obowiązki zaczną obowiązywać dopiero jesienią 2026 r., przedsiębiorcy nie powinni odkładać przygotowań na ostatnią chwilę. W wielu przypadkach konieczne będzie dostosowanie procesów sprzedażowych, dokumentacji produktowej, materiałów marketingowych oraz sposobu prezentowania informacji konsumentom.
Rozporządzenie wykonawcze Komisji – czego dotyczą nowe obowiązki?
Wbrew pozorom nowe przepisy nie przyznają konsumentom nowych uprawnień. Konsumenci już dziś korzystają z ochrony wynikającej z prawa krajowego implementującego dyrektywę 2019/771 w sprawie niektórych aspektów umów sprzedaży towarów. Celem rozporządzenia jest ujednolicenie sposobu informowania o tych prawach na obszarze całej Unii Europejskiej.
Komisja Europejska od wielu lat wskazywała, że przeciętny konsument często nie rozumie różnicy pomiędzy ustawową odpowiedzialnością sprzedawcy za zgodność towaru z umową a dobrowolną gwarancją oferowaną przez producenta. W praktyce wielu klientów utożsamia ochronę swoich interesów wyłącznie z gwarancją wskazaną w materiałach reklamowych lub na opakowaniu produktu.
Tymczasem podstawowa ochrona konsumenta wynika bezpośrednio z przepisów prawa i obowiązuje niezależnie od tego, czy producent udzielił jakiejkolwiek dodatkowej gwarancji.
Zdaniem Komisji Europejskiej brak odpowiedniej wiedzy w tym zakresie prowadzi do podejmowania przez konsumentów nie w pełni świadomych decyzji zakupowych. Właśnie dlatego zdecydowano się na stworzenie jednolitego systemu oznaczeń, który ma być rozpoznawalny w całej Unii Europejskiej.
Dwa nowe instrumenty informacyjne
Nowe przepisy przewidują wprowadzenie dwóch odrębnych narzędzi informacyjnych.
Pierwszym z nich jest tzw. zharmonizowana informacja o ustawowej gwarancji zgodności towaru z umową (harmonised notice).
Drugim jest zharmonizowane oznakowanie gwarancji trwałości producenta, określane jako „GARAN label”.
Oba oznaczenia zostały przygotowane przez Komisję Europejską w celu zapewnienia jednolitego sposobu komunikowania kluczowych informacji konsumenckich na całym rynku wewnętrznym.
Co istotne, przedsiębiorcy nie będą mogli dowolnie modyfikować ich treści ani wyglądu. Rozporządzenie szczegółowo określa sposób prezentowania oznaczeń, ich układ graficzny oraz informacje, które muszą zostać przekazane konsumentowi.
W praktyce oznacza to, że konsument dokonujący zakupu w Polsce będzie otrzymywał zasadniczo ten sam komunikat, co konsument kupujący produkt w Niemczech, Hiszpanii czy Francji.
Zharmonizowana informacja o ustawowej ochronie konsumenta
Pierwszym elementem reformy jest obowiązkowa informacja dotycząca ustawowych praw konsumenta. Jej celem jest przypomnienie nabywcom, że niezależnie od jakichkolwiek dodatkowych gwarancji oferowanych przez producenta korzystają oni z ochrony przewidzianej przez przepisy prawa.
Informacja ma wskazywać w szczególności, że:
- konsument korzysta z ustawowej ochrony w przypadku braku zgodności towaru z umową;
- minimalny okres tej ochrony wynosi dwa lata od dostarczenia towaru;
- w przypadku wystąpienia niezgodności konsument może domagać się naprawy lub wymiany produktu;
- w określonych sytuacjach może również żądać obniżenia ceny albo odstąpić od umowy;
- państwa członkowskie mogą przewidywać korzystniejsze rozwiązania niż minimalny standard wynikający z prawa unijnego.
Choć informacje te nie są nowe, ustawodawca europejski uznał, że powinny być prezentowane w sposób bardziej widoczny i zrozumiały dla przeciętnego konsumenta. W praktyce oznacza to odejście od modelu, w którym kluczowe informacje prawne ukryte są w regulaminach, warunkach sprzedaży czy dokumentacji reklamacyjnej.
GARAN – nowy symbol gwarancji trwałości
Znacznie większe zainteresowanie rynku budzi jednak drugie oznaczenie przewidziane przez rozporządzenie – GARAN, który jest pierwszą w historii Unii Europejskiej zharmonizowaną etykietą przeznaczoną dla gwarancji trwałości oferowanych przez producentów. Nie każda gwarancja będzie jednak mogła zostać oznaczona tym symbolem.
Aby producent mógł korzystać z oznaczenia GARAN, muszą zostać spełnione łącznie określone warunki – gwarancja musi:
- być udzielana bez dodatkowych kosztów dla konsumenta;
- obejmować cały produkt;
- być udzielona na okres przekraczający dwa lata.
Dopiero spełnienie wszystkich tych przesłanek umożliwia wykorzystanie nowego oznaczenia.
Na etykiecie będzie wskazany okres obowiązywania gwarancji trwałości, a także kod QR umożliwiający konsumentowi uzyskanie dodatkowych informacji dotyczących zakresu ochrony.
Dlaczego Unia Europejska zdecydowała się na wprowadzenie oznaczenia GARAN?
Na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać, że nowe oznaczenie służy wyłącznie poprawie ochrony konsumentów, ale w rzeczywistości jego znaczenie jest znacznie szersze.
Nowe przepisy są częścią realizacji Europejskiego Zielonego Ładu oraz strategii gospodarki o obiegu zamkniętym. Jednym z celów polityki unijnej jest bowiem wydłużenie okresu użytkowania produktów oraz ograniczenie zjawiska nadmiernej konsumpcji.
Instytucje europejskie od kilku lat podkreślają, że konsumenci powinni mieć możliwość łatwego identyfikowania produktów bardziej trwałych, naprawialnych i przeznaczonych do długotrwałego użytkowania.
W tym kontekście oznaczenie GARAN ma pełnić podwójną funkcję. Z jednej strony stanowi źródło informacji dla konsumenta, z drugiej – ma zachęcać producentów do oferowania dłuższych gwarancji i projektowania produktów o większej trwałości. Można zatem powiedzieć, że nowe oznaczenie jest jednym z instrumentów realizacji polityki „Right to Repair” oraz szerszej strategii promowania bardziej odpowiedzialnej konsumpcji.
Czy GARAN stanie się nowym europejskim znakiem jakości?
Formalnie rzecz biorąc, oznaczenie GARAN nie jest certyfikatem jakości, ponieważ nie potwierdza określonych parametrów technicznych produktu ani nie stanowi oceny dokonywanej przez niezależną jednostkę certyfikującą.
Jednocześnie trudno nie zauważyć potencjalnego wpływu nowego oznaczenia na zachowania rynkowe.
Dla przeciętnego konsumenta długość gwarancji od dawna stanowi jeden z najważniejszych sygnałów świadczących o jakości produktu. Jeżeli oznaczenie GARAN stanie się rozpoznawalne na rynku europejskim, może zacząć pełnić funkcję podobną do etykiet energetycznych stosowanych obecnie przy sprzedaży sprzętu AGD.
W konsekwencji producenci mogą zacząć wykorzystywać długość gwarancji jako element przewagi konkurencyjnej.
Nie można wykluczyć, że w niektórych sektorach rynku oznaczenie GARAN stanie się jednym z najważniejszych czynników wpływających na decyzje zakupowe konsumentów.
Kogo dotyczą nowe obowiązki?
Choć w debacie publicznej nowe regulacje często przedstawiane są jako kolejny obowiązek dla sklepów internetowych, ich zakres jest znacznie szerszy – będą miały znaczenie dla:
- producentów,
- importerów,
- dystrybutorów,
- sieci handlowych,
- sklepów stacjonarnych,
- sklepów internetowych,
- operatorów platform marketplace,
- przedsiębiorców oferujących towary konsumentom na rynku UE.
Szczególne znaczenie nowe regulacje będą miały dla producentów oferujących własne gwarancje handlowe. To właśnie oni będą musieli zweryfikować, czy warunki gwarancyjne spełniają wymogi umożliwiające korzystanie z oznaczenia GARAN.
Dlaczego przedsiębiorcy powinni przygotować się już teraz?
Choć nowe obowiązki zaczną obowiązywać dopiero od 27 września 2026 r., okres przygotowawczy może okazać się krótszy, niż wielu przedsiębiorcom się wydaje.
Doświadczenia związane z wdrażaniem dyrektywy Omnibus, nowych wymogów dotyczących bezpieczeństwa produktów czy przepisów DSA pokazują, że największym wyzwaniem nie jest zwykle analiza samych regulacji, lecz ich praktyczna implementacja.
Przedsiębiorcy powinni w szczególności przeprowadzić:
- audyt materiałów marketingowych;
- analizę stosowanych gwarancji handlowych;
- przegląd dokumentacji produktowej;
- ocenę sposobu prezentowania informacji konsumentom;
- weryfikację kart produktowych i materiałów sprzedażowych;
- analizę umów z producentami i dostawcami;
- ocenę zgodności procesów sprzedażowych z nowymi wymogami.
W przypadku większych organizacji konieczne może okazać się zaangażowanie działów prawnych, marketingowych, sprzedażowych oraz compliance
Nowy etap rozwoju europejskiego prawa konsumenckiego
Nowe oznaczenia dotyczące ustawowej ochrony konsumenta oraz gwarancji trwałości są kolejnym przykładem zmiany filozofii regulacyjnej Unii Europejskiej. Coraz większe znaczenie ma bowiem nie tylko samo przyznawanie konsumentom określonych praw, ale również sposób ich komunikowania.
Ustawodawca europejski odchodzi od modelu, w którym kluczowe informacje znajdują się wyłącznie w regulaminach, warunkach sprzedaży czy dokumentach prawnych. Coraz częściej stawia natomiast na proste, jednolite i łatwo rozpoznawalne oznaczenia prezentowane bezpośrednio w miejscu podejmowania decyzji zakupowej.
Z tej perspektywy nowe oznaczenia są czymś więcej niż kolejnym obowiązkiem administracyjnym. Stanowią element szerszego procesu budowy rynku, w którym transparentność informacji ma odgrywać równie istotną rolę jak jakość samych produktów.
Co nowe regulacje oznaczają dla przedsiębiorców?
Od 27 września 2026 r. przedsiębiorcy oferujący towary konsumentom na rynku Unii Europejskiej będą zobowiązani do stosowania nowych oznaczeń dotyczących ustawowej ochrony konsumenta oraz – w określonych przypadkach – gwarancji trwałości producenta. Obowiązki te wynikają z Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2025/1960 i stanowią element szerszej strategii wzmacniania ochrony konsumentów oraz promowania trwałych produktów.
Choć przepisy nie wprowadzają nowych praw konsumenckich, zmieniają sposób komunikowania już istniejących uprawnień. Dla przedsiębiorców oznacza to konieczność dostosowania procesów sprzedażowych i materiałów informacyjnych. Dla konsumentów natomiast może oznaczać łatwiejszy dostęp do informacji o przysługujących im prawach oraz większą przejrzystość rynku.
Warto wykorzystać najbliższe miesiące na przygotowanie organizacji do nowych wymogów. Jak pokazuje praktyka ostatnich lat, przedsiębiorcy, którzy odpowiednio wcześnie rozpoczynają proces dostosowawczy, znacznie łatwiej przechodzą przez kolejne etapy zmian regulacyjnych.
Szeroko pojmowane compliance to jeden z obszarów naszej specjalizacji, zachęcamy do kontaktu z naszymi ekspertami, w tym z szefem tej praktyki, radcą prawnym Janem Hasikiem.
Autorzy:
aplikantka adwokacka Magdalena Ciekanowska, associate
radca prawny Jan Hasik, partner
